Wat als de latrine vol is?

De ruimers werken in zo hygiënisch mogelijke omstandigheden. In de informele ruimsector werken ze vaak zonder handschoenen en stappen ze blootsvoets in de latrineputten. © Protos

Een druk op de doorspoelknop en onze grote boodschap zien we – in het beste geval toch – nooit meer terug. Maar dat is niet overal zo. Wie al naar minder ontwikkelde landen gereisd heeft, maakte misschien al kennis met de putlatrine: een diepe put in de grond, afgedekt met een plaat met een gat erin. De toiletbezoeker hurkt boven het gat en zijn behoefte valt in de put.

Dergelijke latrines zijn na een tijdje helemaal gevuld. Er zijn dan twee oplossingen: een nieuwe put graven of de oude ledigen. In stedelijke omgevingen kan je niet zomaar overal putten beginnen te graven, en dus is het ruimen van het fecaal materiaal de aangewezen oplossing. Maar hoe begin je daar aan in een stad als Bamako – hoofdstad van Mali – waar sommige wegen in slechte staat zijn of te smal voor een ruimwagen?

De 2,2 miljoen inwoners van Bamako produceren samen dagelijks 550 m³ fecaal slib. In theorie is de lokale overheid verantwoordelijk voor de ruiming ervan, maar door een gebrek aan middelen kan ze deze opdracht slechts gedeeltelijk uitvoeren. Een erg bedrijvige, maar informele privésector knapt het werk op, maar er zijn heel wat uitdagingen: de ruimers werken met slecht materiaal en in onhygiënische omstandigheden, de bedrijfjes komen amper uit de kosten en de vraag naar hun diensten is erg beperkt, onder meer door de soms hoge kostprijs voor de klanten.

Protos en zijn lokale partners startten in Bamako een ambitieus project. De bedoeling is de levensomstandigheden van 100.000 mensen in 9 wijken in Bamako te verbeteren, door het opzetten van een goed werkende, hygiënische en betaalbare dienst voor het ophalen en transporteren van fecaal slib. De ruiming zal – net als vandaag al het geval is – zowel mechanisch (de put leegpompen) als manueel (de put leegscheppen met emmers) gebeuren. Er zal ook een app ontwikkeld worden om de technische en financiële resultaten van de ruimers te monitoren. De nieuwe ruimdienst zal bij de bevolking gepromoot worden en een callcenter moet de link met de huishoudens (klanten) verbeteren.

Tot op vandaag wordt het geruimde slib van Bamako niet verwerkt, maar illegaal gedumpt, 20 km buiten de stad. Dat is uiteraard geen aanvaardbare oplossing. De stad Bamako, Protos en andere partners werken momenteel plannen uit om een verwerkingscentrale te bouwen.

In januari kregen een aantal ruimers een technische vorming van Njaka Rasoamanambola, een expert ter zake uit Madagaskar, waar Protos een gelijkaardig project heeft lopen in Toamasina. © Protos

Sommige putten kunnen redelijk eenvoudig worden leeggezogen. © Protos

Andere putten kunnen enkel manueel worden leeggeschept. © Protos

Na de werken wordt al het materiaal schoongemaakt. Ook de plek waar de latrine staat wordt proper achtergelaten. © Protos

Een tevreden klant! © Protos