“Onze kleinkinderen zullen deze latrine nog gebruiken. We gaan ze goed onderhouden.”

RWANDA – Valens Mureramanzi is 53 jaar, vader van 4 kinderen en inwoner van Gasharu, een dorp in de Ruterana-vallei in het Muhanga-district. We treffen hem thuis samen met zijn vrouw, na hun dagelijkse werk op het veld. Ze verwerken de oogst en beantwoorden intussen enkele vragen over de verbeteringen die in en rond hun woning werden doorgevoerd in het kader van een programma voor een verzekerde landbouwproductie door infrastructuur voor Integraal Waterbeheer. Het programma wordt uitgevoerd in samenwerking met onze lokale partners COFORWA en UGAMA.

De Mureramanzi's, tijdens het verwerken van de oogst. © Joseph Uwizeye

De Mureramanzi’s hebben nu een moderne latrine, een regenwaterreservoir, een groentetuin,  een compostbak en een betere oven.

“De latrine is modern, want ze is helemaal anders dan de latrine die we gewend zijn. Het is de eerste keer dat we zoiets zien. De latrine scheidt de vaste en vloeibare uitwerpselen. Dit hadden we nog niet gezien in Ruterana.” De uitwerpselen kunnen na enige tijd gebruikt worden als meststof op het land.

“We hebben een vorming gekregen door iemand van COFORWA, en er is ook iemand van dezelfde organisatie die ons geregeld opzoekt om te kijken of alles nog goed verloopt. Indien nodig kunnen we dus op voldoende ondersteuning rekenen!”

Kan je iets vertellen over de andere vernieuwingen aan je woning?

“Het regenwaterreservoir is ook totaal nieuw. Met onze beperkte eigen middelen hadden we dit nooit kunnen bouwen. Het reservoir is best belangrijk voor ons: als het geregend heeft moeten we niet langer water uit het moeras gaan halen om mee te poetsen. Met het regenwater verdunnen we ook de urine vooraleer we die op het land gebruiken.”

“Eigenlijk is alles nieuw voor ons. Zo hebben we nu ook een beter oventje, waarvoor we slechts 200 Frw (0,26 euro) aan brandhout nodig hebben als we bonen klaarmaken. In onze vorige oven moesten we hiervoor 1.000 Frw (1,32 euro) aan brandhout stoken. We kunnen dus met een minimum aan brandhout onze maaltijden bereiden.”

“Ook nieuw is het groentetuintje. Door de specifieke bouw op verschillende hoogteniveaus kunnen we het eenvoudig bewateren. Vroeger was er geen orde in onze groentetuin, en ook geen variëteit. Nu staat alles netjes en hebben we verschillende soorten groenten: op elk niveau een andere soort. We hebben nu ook groenten in overvloed, waardoor we er ook aan onze buren kunnen geven en een deel ervan kunnen we verkopen.”

Hoe zullen jullie dit alles onderhouden?

“Deze nieuwe infrastructuur is echt heel belangrijk in ons leven. Het is best duur en we willen het niet kwijtraken. De latrine zal nog door onze kleinkinderen gebruikt worden, we gaan ze dus goed onderhouden. Daarom hebben we er bijvoorbeeld een klein tuintje rond geplant, om de latrine te beschermen tegen erosie. Wat de overige zaken betreft: sommige stukken zullen met de tijd verslijten, en dan zullen we ze vervangen.”

Het tuintje rond de latrine © Joseph Uwizeye
 
  • Interview: Joseph Uwizeye - Protos Rwanda