RAM-pomp aan Mpanga Falls om cycads te beschermen

© Lieven Peeters

OEGANDA - In Mpanga Falls – in het zuidwesten van Oeganda, bij Lake George – startte Protos twee jaar geleden een programma om het kwetsbare ecosysteem te beschermen waarin met uitsterven bedreigde palmvarens (cycads) groeien. Het programma wordt mee gefinancierd door IUCN (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources) en SOS Save Our Species. Voor Protos een uitzonderlijk programma - we zijn immers geen botanisten - maar het past wel perfect binnen het kader van Integraal Waterbeheer.

De ‘Encephalartos whitelockii’ palmvaren komt enkel voor rond Mpanga Falls, en staat dan ook op de rode lijst van bedreigde soorten. Om de plant te beschermen werd een zone afgebakend en werden de mensen die in de buurt van deze zone wonen gesensibiliseerd. De palmvarens zijn geïnventariseerd en er zijn nieuwe zaailingen geplant.

Maar er was nog een uitdaging… Lokale boeren hadden de gewoonte om hun vee te laten drinken aan de oevers van de Mpanga-rivier. Om hier te geraken moesten ze de vallei afdalen, dwars door het gebied waarin de palmvarens groeien. Hierdoor raakten de planten beschadigd. Protos kwam met een oplossing: er zou een RAM-pomp geïnstalleerd worden, een waterpomp die aangedreven wordt door de kracht van de rivier en die het water - via leidingen - tot over de bergflank brengt, 130 meter hoger. Hierdoor kunnen de boeren hun vee boven op de berg te drinken geven, en hoeven ze dus niet langer de vallei af te dalen, waardoor de palmvarens niet langer vertrappeld worden.

Een mooi plan voor Integraal Waterbeheer in de regio, maar tussen “dit zou wel eens kunnen werken” en de effectieve uitvoering zaten flink wat uitdagingen. De rivierbedding is van puur graniet, de Mpanga kent fluctuerende waterniveaus, en de plaats van de werken is niet bepaald gemakkelijk bereikbaar.

Flink wat reflecties later zijn de werken goed van start gegaan: er is een plan opgemaakt, er werd een aannemer gevonden die het gesteente de baas kon, en al het nodige materiaal is inmiddels ter plaatse… Een indrukwekkend werk, to be continued!

© Lieven Peeters

© Lieven Peeters

© Lieven Peeters

© Lieven Peeters