Grote veranderingen in Kayinja

Alleluya Didas, CLTS-lid in Kayinja: "Vroeger bereidden en verkochten de inwoners vis op de kale grond, in het stof." © Protos

OEGANDA - Kayinja is een klein vissersdorp aan de oevers van Lake George in Zuidwest-Oeganda. De mensen zijn er voornamelijk afhankelijk van de visvangst. De inwoners van Kayinja staan elke dag voor heel wat uitdagingen: gevaarlijk werk, geen gewoonte om voedsel te sparen en veel migratie. Er is heel wat werk met betrekking tot gezondheid en hygiëne, water en sanitaire voorzieningen, en het algemeen welzijn van de gemeenschap.

In 2014 besloten Protos en JESE, na acht jaar samenwerking, om te focussen op dit gebied, dat een modelsite moet worden voor gelijkaardige regio’s. Het is de bedoeling te documenteren over de gebruikte methoden voor de verbetering van de levensomstandigheden in een context van klimaatverandering, door te werken op WASH (water, sanitatie en hygiene) en integraal waterbeheer.

Ownership als uitgangspunt

Een jaar na de start van de interventie werd Kayinja ‘open defecation free’ verklaard. Een jaar geleden leek dit nog ondenkbaar. Het geheim van het succes ligt in het feit dat samen met de hele gemeenschap aan een oplossing werd gewerkt. De gemeenschap was dus de motor in het proces van verandering.
JESE en Protos geloven sterk dat gedragsverandering mogelijk is wanneer het door de gemeenschap zelf wordt uitgedragen. Daarom werd het KCC in het leven geroepen, het Kayinja Community Led Total Sanitation Committee. De leden van het comité volgden een vorming over sanitaire voorzieningen en hygiëne, georganiseerd door JESE en Protos. Samen met de lokale overheid formuleerden ze regels die gevolgd moeten worden door de huishoudens. Tegenwoordig komt het KCC elke woensdag en zaterdag samen. Ze gaan van huis tot huis om te sensibiliseren en te evalueren. Om de gedragsverandering duurzamer te maken, werd besloten om ook de jongeren te betrekken.

Geen visverkoop op de grond

Om de hygiëne met betrekking tot voedsel en het verkopen van vis te verbeteren, bouwden JESE en Protos twee visverwerkingstafels met een lokale aannemer en werd er een hek gezet. De plek kan beter onderhouden worden en dieren kunnen de site niet zomaar betreden.

Trots

Kayinja is het afgelopen jaar uitgegroeid tot een veel schonere en veiligere plaats: het water van het meer wordt nu eerst gekookt vóór consumptie, er zijn latrines gebouwd, afval wordt ingezameld, dieren wandelen niet zomaar rond in het dorp, en de plekken waar mensen vroeger hun behoefte gingen doen zijn schoongemaakt en op sommige van die plaatsen groeien nu inkomensgenererende planten zoals tomaten en bananen.

BMU (beach management unit) plantte ter verfraaiing kleine groene boompjes langs het hek en de inwoners proberen zelf ecosans te bouwen met lokale materialen. Dat is een duidelijk teken dat de mensen in Kayinja trots zijn op de nieuwe infrastructuren en veranderingen, maar toch ook verder willen evolueren.

Namwkwaya Arima: "Vroeger lagen er overal uitwerpselen en plastic, niet echt fijn. Nu ben ik heel tevreden met de vuilinzameling, de toiletten en het feit dat er geen 'bosjes' meer zijn." © Protos