Water, een mensenrecht

Iedereen heeft recht op schoon drinkwater en goede sanitaire voorzieningen.

Kilometers stappen om water te halen - Kenia © Dieter Telemans

En toch is dit recht nog niet afdwingbaar. Zolang het niet opgenomen is in de wetten van een land, kan niemand dit recht opeisen. Eind 2002 omschreven de Verenigde Naties het recht op water als volgt: “Het mensenrecht op water is essentieel om een menswaardig leven te kunnen leiden. Het is een voorwaarde voor de realisatie van andere mensenrechten. Het mensenrecht op water geeft iedereen recht op voldoende, veilig, bereikbaar en betaalbaar water voor persoonlijk en huishoudelijk gebruik. (…) Water moet behandeld worden als een sociaal en cultureel goed en niet in de eerste plaats als een economisch goed. Het recht op water moet duurzaam georganiseerd worden, zodat dit recht kan gelden voor de huidige en de toekomstige generaties.”

In juli 2010 schaarde de Algemene Vergadering van de VN zich achter een resolutie waarin water en sanitaire voorzieningen onverdeelbaar als een fundamenteel mensenrecht worden beschouwd. De resolutie heeft vooral een grote symbolische betekenis. Het recht wordt slechts afdwingbaar als het in de wetten van een land is opgenomen.
Wereldwijd is al veel vooruitgang geboekt in het verhogen van de toegang tot water en sanitaire voorzieningen, maar het ijveren voor water en sanitaire voorzieningen als mensenrecht blijft nodig. Want enkele rijke landen zouden hun watervoorraden tegen betaling willen aanbieden, wat lijnrecht ingaat tegen de idee van ‘water, een mensenrecht’. En privatisering is ook uit den boze, want dat zou de prijs van kraanwater kunnen opdrijven.

In 2013 tekenden meer dan 1,8 miljoen Europeanen de petitie Right2Water. Het eerste geslaagde Europese burgerinitiatief vraagt de Europese Commissie een voorstel voor wetgeving te doen rond dit recht. De Europese overheden moeten garanderen dat alle burgers kunnen beschikken over voldoende en schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen. Het burgerinitiatief vraagt ook dat de EU zich meer inspant om wereldwijd voor iedereen toegang tot water en sanitaire voorzieningen te bereiken.

>> Lees meer over het mensenrecht op water en sanitair.