Protos leert en deelt tijdens 8e Wereldwaterwaterforum

© Dieter Telemans

Het Wereldwaterforum is het belangrijkste waterevent ter wereld en vindt dit jaar plaats in Brasilia (Brazilië). Overheden, de private sector en non-profitorganisaties delen er hun kennis en inzichten en houden water hoog op de politieke agenda. Voor Protos is het een unieke gelegenheid om zich te inspireren, nieuwe tendensen te kennen, maar ook om onze eigen ervaringen te delen.

Tijdens het Wereldwaterforum profileren we ons niet als individuele organisatie, maar als partner van International Union for Conservation of Nature (IUCN) en Programma Solidarité Eau (pS-Eau). IUCN is een internationaal samenwerkingsverband dat zich bezighoudt met natuurbehoud en het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen. Samen stellen we onze ervaringen in het stroombekken van de Mpanga (Oeganda) voor tijdens een rondetafelgesprek. Met pS-Eau zullen we kennis uitwisselen rond water en zonne-energie, en onze ervaringen delen rond sanitatieketens in stedelijk gebied (Mali en Madagaskar).

De medewerkers van Protos EC (ons zelfstandig geworden kantoor in Ecuador, en vandaag partnerorganisatie voor de uitvoering van ons programma) begeleiden de deelname van de Ecuadoraanse minister van Water. Die zal tonen hoe de regering de gemeenschappen die hun waterdiensten zelf beheren, wil ondersteunen en versterken.

Tijdens het 4de Jongerenwaterparlement vernemen we alles over de geformuleerde oplossingen en prioriteiten volgens de waterambassadeurs van de toekomst. En tenslotte is er ook de bijeenkomst van The Butterfly Effect, een coalitie van ngo's en maatschappelijke organisaties die pleit voor effeciënte lokale oplossingen om de toegang tot water en sanitair duurzaam te verbeteren.

RECHTSTREEKS VAN OP HET WWF: 

Protos is aanwezig op het Wereldwaterforum in de persoon van  Katrien Van Hooydonk - programmadienst. Haar impressies:

Vrijdag 23 maart

Wat een mooie duurzame verklaring is er gekomen op het WWF8, voorgelezen door  een Braziliaanse en een Senegalese dame. Met het huidige beleid zullen we SDG6 niet halen: er is engagement nodig van alle lidstaten en steun tussen lidstaten met voldoende financiële middelen op alle niveaus. We moeten de gemeenschappen betrekken en hen mee de oplossingen laten bedenken, want zij valoriseren water veel meer dan louter economisch. Ook moet 'water' nog integraler aangepakt worden, met oog voor oceanen en de atmosfeer. De natuur kan ons veel leren en ons oplossingen aanbieden. Water en sanitatie zijn een mensenrecht en iedereen moet zich daartoe engageren, ook door onze eigen watervoetafdruk te verminderen! ....
Nu al deze mooie woorden nog omzetten in ACTIE.

Senegal heeft zich voorgesteld als gastland voor 2021, ze hebben er duidelijk zin in. Met een minister voor Water & Sanitatie nemen ze deze taak ernstig! De afsluit was een spetterend optreden van Youssou N’Dour! In 2021 zal het in Senegal eerder een WereldWaterFeest dan een Forum worden, denk ik!

Donderdag 22 maart: Wereldwaterdag!

Vandaag werden de resultaten van de thematische sessies voorgesteld, ik woonde die van PEOPLE bij, georganiseerd door Butterfly Effect, PsEau en gemodereerd door Thomas van AquaFED. De ambities zijn hoog: drinkwater voor iedereen, aan een aanvaardbare prijs, recht op sanitatie en drinkwater, en een betere publieke gezondheid. Naast de ambitiueze doelstellingen op korte en middellange termijn, keek Dame, van PsEeau in Senegal vooruit naar het volgende WWF9 in 2021 dat zal plaatsvinden in Dakar. Men wil aandacht geven aan een uitwisselingsplatform voor overheden, en toegang tot sanitatie tegen aanvaardbare prijs zal hoog op de agenda staan. Er was op dit forum alvast een grote delegatie van Senegal om zich op WWF9 voor te bereiden.

Ook was er een heftig debat over privatisering, met vertegenwoordigers van het Alternatieve Wereld Water Forum (FAMA). Het was het meest open en respectvolle debat sinds het WWF dergelijke debatten organiseert, maar het ging er wel snedig aan toe, met weinig zin voor nuance tussen grote en kleine private actoren en tussen goede en slechte voorbeelden.

Morgenvroeg is er een officiële sluiting voorzien van het WWF8, ik ben benieuwd welke besluiten er zullen voorgesteld worden. Mijn hoofd zit vol met info en ideeën, maar ik zal nog even tijd nodig hebben om dit te laten bezinken en vorm te laten nemen in concrete acties.

Woensdag 21 maart

Een grote afwezige op dit forum is België, wij hebben geen statement, en de delegatie bestaat uit 2 personen: Ivan Rocabado (Anteagroup) en ik. Het zou toch een mooie stap zijn mochten we op het volgende WWF wel onze verklaring mogen voorstellen.
Vandaag is er veel gesproken over de food-water-energie nexus (de onlosmakelijke link tussen voedselzekerheid, water en energie), over grensoverschrijdende stroomgebieden en hun uitdagingen, en uiteraard over sanitatie, het kleine broertje naast water dat helaas te vaak vergeten wordt. In 2015 scoorde sanitatie het slechtst bij de Millenniumdoelstellingen en om de nieuwe Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling te halen zijn veel meer investeringen nodig.
Vandaag hebben we met PsEau een panelgesprek gehad met casestudies uit Oeganda, Bolivia, Senegal, en onze case study Oña in Ecuador.

Protos en CENAGRAP in Ecuador
Belisario, oud-medewerker van CEDIR (partner van Protos), is ondertussen al bijna 8 jaar burgemeester van Cañar, waar CENAGRAP het beheer doet van het rurale drinkwater als tweedelijnsstructuur. Hij vernoemde als een van de succesfactoren van CENAGRAP het initiatief van Protos NGO om op hun manier drinkwatersystemen te beginnen bouwen. En na 14 systemen te bouwen, startte Protos met de eerste versie van CENAGRAP. Belisario vermeldde ook dat in het dorp waar hij vandaan komt, en waar ook een drinkwatersysteem is gebouwd, er ondertussen bijna voldoende geld op de rekening is gespaard om het drinkwatersysteem grondig te vernieuwen en te herstellen. CENAGRAP is vorig jaar 15 jaar geworden en heeft de Latijns-Amerikaanse Green Award in water ontvangen. Het is voor verschillende Latijns-Amerikaanse landen een inspiratie voor het gemeenschapsbeheer van water.

Dinsdag 20 maart

Deze dag startte met de officiële verklaringen van alle landen. De landen op weg naar ontwikkeling hebben het meestal over het verhogen van de toegang tot drinkwater. ‘Sanitatie’ lijkt mij dan weer het vergeten onderwerp. Voor de ontwikkelde landen ligt de focus vooral ligt op het beheer van de stroomgebieden over de grenzen heen.
Tussendoor kwam het bericht dat de Ministeriële Verklaring van het WWF8 is goedgekeurd: http://www.worldwaterforum8.org/en/news/ministerial-declaration-seeking-decisive-action-water 

Meer middelen nodig voor sanitatie
Ik volgde een sessie over het financieren van sanitatie in stedelijk gebied.
Om SDG 6.2 (de Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling die stelt dat tegen 2030 iedereen overal toegang moet hebben tot degelijke sanitaire voorzieningen en hygiëne) te halen, moet het budget dat nu wordt geïnvesteerd vertienvoudigd worden! En dan komt de vraag of er voldoende operationele capaciteit is om de toegang tot sanitatie ook werkelijk te realiseren op het terrein. Het gaat om heel complexe interventies, die veel knowhow vragen. Momenteel echter durven de grote privé-partners niet te investeren onder meer door een gebrek aan een wettelijk kader.
Daarnaast is ook de ‘ketenbenadering’ erg belangrijk: het gaat niet enkel om het bouwen van installaties, maar ook om het ruimen, vervoeren en behandelen van de uitwerpselen, en om het beheer en onderhoud van de behandelingsinstallatie.
In verschillende landen onderzoekt met nieuwe methodes, het lijkt er op dat men begint af te stappen van het rioleringssysteem en vooral zoekt naar systemen die op de site zelf de inhoud van de latrines kunnen behandelen.
Om aan de stijgende vraag naar zoet water te voldoen, moet ook meer aandacht gaan naar het recycleren van afvalwater.

Drinkwater en zonne-energie
Ik mocht vandaag ook optreden in een event rond Drinkwater en zonne-energie in samenwerking met PsEau en SEDIF. Zie de case study van PsEau over hun werk in Senegal, Mali en Mauritanië: https://www.pseau.org/fr/8e-forum-mondial-leau-brasilia-2018.
Ik stelde ons proefproject in Mali met een drinkwaterpomp op zonne-energie voor. Deze sessie was interessant, maar blijkbaar werkt men nog niet lang genoeg met drinkwaterprojecten en zonne-energie om veel relevante informatie te kunnen opleveren. Wordt zeker vervolgd.

WWF8
Katrien aan het woord

Maandag 19 maart

Het Wereldwaterforum gaat officieel van start met enkele inleidende presentaties. Wat sterk naar voor komt:

  • water moet hoger op de politieke agenda komen: de toegang tot water en het beheer en de bescherming van de waterbronnen;
  • watervoorraden liggen vaak in grensgebieden en moeten dus over de landsgrenzen heen beheerd worden;
  • het is belangrijk om naar elkaar te luisteren en ervaringen en kennis te delen;
  • water is noodzakelijk voor waardig leven en daarom is duurzaam beheer van water noodzakelijk;
  • het is belangrijk om waterverlies en waterverspilling zo veel mogelijk tegen te gaan.

Integraal Waterbeheer
Ik mocht ook onze case study van IUCN (International Union for Conservation of Nature) in Oeganda voorstellen in de sessie “Integraal Waterbeheer in transformatie”.
Een paar elementen ter reflectie:

  • Het concept Integraal Waterbeheer (IWB of IWRM in het Engels) bestaat al 63 jaar, dus we weten intussen wat het inhoudt, maar het concept moet nieuw leven ingeblazen worden.
  • Specialisten in IWB moeten meer samenwerken met andere betrokken actoren.
  • Men moet lokaal werken en alle lokale betrokken partijen inschakelen.
  • Informatie moet doorstromen naar alle niveaus.
  • IWB heeft nood aan een nieuw verhaal en visie.
  • Wie wil betalen voor het behoud van de ecosystemen?

Zie ook ons programma rond IWB in Oeganda

Quotes van de dag:

  • "Water moet meer ‘sexy’ worden, we hebben jongeren nodig! We zouden meer rekening moeten houden met virtueel water en handel." (Sarah van de Zwitserse delegatie)
  • "Je kan iets pas naar waarde schatten als je het deelt" (Benedito Braga, de voorzitter van de World Water Council)

Zondag 18 maart 

Eerst naar de event hall van het WWF8 om mijn badge te halen, en daarna wandel ik verder tot aan het Nationale stadium waar de Expo officieel wordt geopend: Benedito Braga, de voorzitter van de World Water Council, mag de deur openen.  Op de expo heeft elk land zijn paviljoen opgesteld: het paviljoen met het meeste volk is Japan, met een heel grote delegatie en veel beschikbare informatie. Het grootste paviljoen is uiteraard dat van Brasilia, en het meest oranje dat van Nederland, met een heel grote en mooie stand. Daarnaast staat Anteagroup, met Ivan Rocabado. Zo zijn we toch met 2 om de Belgische delegatie te vormen...

Ook de stand van Nescafé trekt veel volk, waarschijnlijk niet omwille van de vooruitstrevende oplossingen voor waterbeheer, maar wel omdat je er een gratis koffie kon proeven.
Ik ben klaar voor het startschot van morgen.

Zaterdag 17 maart

Vanuit Gent en via Parijs en Sao Paulo land ik in Brasilia. Ik heb er zin in om me onder te dompelen, me volledig te laten inspireren door waterspecialisten van overal ter wereld.